Het Prognosemodel Zorg en Welzijn verwacht dat het personeelstekort in zorg en welzijn inclusief kinderopvang onder het scenario Beleid oploopt van 89.800 mensen in 2026 naar 261.800 in 2035. Dat is geen voorspelling die exact zal uitkomen. Het is een raming op basis van aannames over zorgvraag, arbeidsproductiviteit, instroom, uitstroom, deeltijdfactor en beleid.
Voor HR betekent dit dat één landelijk tekortcijfer nooit het volledige vertrekpunt kan zijn. De relevante vraag is welke functies, teams en regio’s kwetsbaar zijn, welke uitstroom voorspelbaar is en welk werk anders georganiseerd kan worden.
In het kort
- Gebruik de raming als scenario, niet als vaststaand toekomstbeeld.
- Maak branche- en functieniveau zichtbaar voordat je maatregelen kiest.
- Combineer werving met behoud, anders organiseren en gerichte inzet van vaardigheden.
Toepassing en grens
Het Prognosemodel beschrijft scenario's voor branches, regio's en beroepsgroepen. Een raming is geen voorspelling en vervangt geen eigen strategische personeelsplanning. Controleer steeds welk scenario, basisjaar en geografisch niveau bij een cijfer horen.
Wat het cijfer van 261.800 betekent
Het tekort is het verschil tussen de geraamde arbeidsvraag en het beschikbare personeelsaanbod. Het gaat dus niet simpelweg om het aantal openstaande vacatures op één moment. Ook toekomstige zorgvraag, instroom uit opleidingen, mobiliteit, pensionering en de gemiddelde arbeidsduur spelen mee.
Het model publiceert meerdere scenario’s. Onder het referentiescenario kan het tekort hoger uitvallen dan wanneer aanvullend beleid effect heeft. Een cijfer zonder scenariolabel is daarom onvolledig.
Sectorbreed is niet hetzelfde als overal gelijk
De prognoses lopen sterk uiteen per branche. Voor ziekenhuizen en overige medisch-specialistische zorg groeit het geraamde tekort onder het beleidsscenario bijvoorbeeld van 4.600 mensen in 2026 naar 14.100 in 2035. Voor verpleging en verzorging is de verwachte stijging veel groter.
Dat verschil maakt een sectorbrede conclusie nuttig voor urgentie, maar onvoldoende voor een personeelsplan. Een ziekenhuis, huisartsenpraktijk en VVT-organisatie hebben andere functies, roosters, regionale arbeidsmarkten en mogelijkheden om werk te herontwerpen.
Vier vragen voor een eigen scenario
Een werkbaar personeelsbeeld begint dichter bij de organisatie. Beantwoord minimaal deze vier vragen:
- Welke kritieke functies hebben nu al een lage bezettingsmarge?
- Welke uitstroom is de komende drie tot vijf jaar aannemelijk door pensioen en verloop?
- Welke taken vereisen een specifieke bevoegdheid of ervaring, en welke niet?
- Welke administratieve of organisatorische werkzaamheden kunnen worden vereenvoudigd, gebundeld of ondersteund?
Van tekort naar bestuurbare keuzes
Een tekortprognose wordt pas bestuurbaar wanneer die is gekoppeld aan concrete beslissingen: opleidingsplaatsen, contracturen, roostervormen, regionale samenwerking, behoud en de verdeling van taken. Maak per maatregel zichtbaar welk probleem zij oplost en binnen welke termijn effect wordt verwacht.
Een dashboard is daarbij geen doel op zich. De waarde ontstaat wanneer definities stabiel zijn, teams dezelfde cijfers bespreken en afspraken daadwerkelijk worden opgevolgd.
Werkgeverscheck
Controleer dit in je eigen organisatie
- Noteer bij ieder prognosecijfer het scenario, basisjaar, eindjaar, branche- en regioniveau.
- Vertaal de raming naar kritieke functies, benodigde uren en verwachte uitstroom binnen de eigen organisatie.
- Maak per knelpunt onderscheid tussen extra werving, behoud, opleiden, taakverdeling en procesverbetering.
- Benoem per maatregel een eigenaar, tijdshorizon en meetbaar beoogd effect.
- Herijk het scenario wanneer nieuwe realisatiecijfers of beleidsaannames beschikbaar komen.
Gebruikte bronnen
Bronnen voor cijfers en feitelijke uitgangspunten. Laatst gecontroleerd op 10 augustus 2026.
- Arbeidsmarktprognose zorg en welzijn 2025–2035AZW, 2026
- Prognosemodel Zorg en WelzijnPrognosemodel ZW, 2026
- Personeelstekort in zorg en welzijn tegengaanRijksoverheid
- Arbeidsmarktprognose ziekenhuizen 2025–2035AZW, 2026