De zorg groeide met 47.600 medewerkers. Waarom het tekort toch kan oplopen

Feit: wat de groei van 47.600 meet

De nieuwste AZW-kwartaalupdate vergelijkt het personeelsbestand in het vierde kwartaal van 2025 met hetzelfde kwartaal van 2024. In alle branches groeide het aantal medewerkers, maar de relatieve ontwikkeling liep uiteen. De jeugdzorg groeide het sterkst, terwijl binnen de subbranche thuiszorg een kleine daling zichtbaar was.

Het getal is een sectorsaldo. Het laat niet zien hoeveel uren medewerkers werken, welke functies zij vervullen, hoe snel nieuwe medewerkers volledig inzetbaar zijn of waar regionale knelpunten zitten.

Definitie: instroom, uitstroom en netto groei

CBS telt instroom wanneer de hoofdbaan van een werknemer een jaar eerder niet binnen de onderzochte sector viel en op de peildatum wel. Uitstroom werkt omgekeerd. Het gaat om de hoofdbaan waarin iemand het hoogste basisloon verdient.

Instroom betekent daardoor niet automatisch dat iemand nieuw is op de arbeidsmarkt. Een medewerker kan ook uit een andere sector komen. Uitstroom betekent evenmin automatisch dat iemand stopt met werken; een werknemer kan overstappen naar een andere sector, zelfstandige worden, met pensioen gaan of de arbeidsmarkt om een andere reden verlaten.

Duiding: waarom groei en tekort naast elkaar bestaan

AZW beschrijft dat de werkgelegenheid groeit, maar niet snel genoeg om de stijgende vraag naar zorg en welzijn bij te houden. Netto groei kan dus tegelijk optreden met meer openstaande vraag en een groter geraamd tekort.

Ook de samenstelling telt. De instroom was in bijna alle branches het hoogst onder medewerkers jonger dan 25 jaar, terwijl de leeftijdsgroep met de hoogste uitstroom per branche verschilde. Een groeiend aantal medewerkers zegt daarom nog niet of ervaring, kwalificaties en beschikbare uren op de juiste plaatsen toenemen.

Praktijkkeuze: volg vier beelden naast elkaar

Een bruikbaar overzicht combineert minimaal vier perspectieven:

• omvang: medewerkers, contracturen en waar relevant fte per team en kritieke functie;
• beweging: instroom, interne mobiliteit en uitstroom over dezelfde meetperiode;
• inzetbaarheid: ervaring, afgesproken kwalificaties, inwerktijd en roosterbeschikbaarheid;
• vraag: openstaande capaciteit, moeilijk vervulbare rollen en terugkerende bezettingsproblemen.

Maak oorzaken niet groter dan de data toelaten

In- en uitstroomcijfers laten zien waar beweging plaatsvindt, maar niet waarom. Een stijging na een beleidswijziging bewijst bijvoorbeeld niet dat die wijziging de oorzaak is. Daarvoor zijn aanvullende gegevens en gesprekken nodig.

Leg daarom vooraf vast welke vraag een indicator moet beantwoorden. Gebruik kwantitatieve signalen om teams, functies of perioden te selecteren voor verdieping en combineer ze met vertrekredenen, onboardingervaringen en informatie uit de werkpraktijk. Zo blijft het onderscheid tussen feit, interpretatie en keuze zichtbaar.