In het vierde kwartaal van 2025 lag het ziekteverzuim in gezondheidszorg en welzijn op 7,9 procent, het hoogste niveau van alle door het CBS onderscheiden bedrijfstakken. In het eerste kwartaal van 2026 meldde het CBS opnieuw grote verschillen binnen de sector: 9,9 procent in verpleging, verzorging en thuiszorg en 8,3 procent in sociaal werk.
Een sectorgemiddelde laat zien dat de druk breed is, maar niet waar een organisatie moet handelen. Daarvoor zijn meerdere indicatoren en consistente definities nodig.
In het kort
- Splits verzuim uit naar frequentie, duur en organisatorische eenheid.
- Vergelijk teams alleen wanneer definities en meetperioden gelijk zijn.
- Gebruik cijfers als startpunt voor onderzoek, niet als oordeel over medewerkers of managers.
Toepassing en grens
Deze analyse gaat over geaggregeerde organisatorische stuurinformatie. Zij geeft geen medische verklaring voor individueel verzuim en geen juridisch advies over dossiers. Behandel persoonsgegevens alleen binnen de daarvoor geldende rollen, grondslagen en beveiligingsafspraken.
Waarom één percentage te weinig zegt
Twee teams kunnen hetzelfde verzuimpercentage hebben met een totaal ander patroon. Bij het ene team gaat het om veel korte meldingen, bij het andere om enkele langdurige dossiers. De operationele gevolgen en passende opvolging verschillen.
Ook teamomvang, contracturen en roosterdruk beïnvloeden de betekenis. Een klein team kan door één langdurige afwezigheid een sterke procentuele verandering laten zien.
Een compacte meetset
Voor een bruikbaar gesprek combineer je minimaal de volgende signalen:
- verzuimpercentage over een vaste periode;
- meldingsfrequentie en aandeel herhaalde korte meldingen;
- gemiddelde en mediaan van de verzuimduur;
- verdeling tussen kort, middellang en langdurig verzuim;
- bezettingsimpact per team of dienst;
- trend over minimaal twaalf maanden om seizoenseffecten te herkennen.
Voorkom ranglijsten zonder context
Een teamranglijst kan snel tot verkeerde conclusies leiden. Verschillen in werksoort, leeftijdsopbouw, nachtdiensten, fysieke belasting en reorganisaties zijn niet zichtbaar in één score.
Gebruik een signaal daarom om gericht vragen te stellen. Welke veranderingen gingen aan de trend vooraf? Waar wordt de planning kwetsbaar? Welke signalen noemen medewerkers zelf? Cijfers ondersteunen het gesprek, maar vervangen het niet.
Maak opvolging zichtbaar
Een dashboard is pas effectief wanneer eigenaar, bespreekmoment en vervolgstap zijn vastgelegd. Spreek af wie afwijkingen onderzoekt, wanneer teams trends bespreken en hoe acties worden teruggekoppeld.
Juridische verplichtingen en individuele dossiers vragen altijd om passende professionele controle. Deze analyse beschrijft organisatorische stuurinformatie en is geen juridisch of medisch advies.
Werkgeverscheck
Controleer dit in je eigen organisatie
- Leg definities voor percentage, frequentie, duur en duurklassen vast en wijzig ze niet stilzwijgend.
- Vergelijk dezelfde perioden en houd rekening met seizoen, teamomvang en incidentele langdurige dossiers.
- Toon alleen aggregaties die voldoende groot zijn om personen niet herkenbaar te maken.
- Combineer cijfers met signalen uit de werkpraktijk en leg vast welke aanvullende vraag nog openstaat.
- Wijs per signaal een eigenaar, bespreekmoment en terugkoppeling toe zonder automatisch over personen te oordelen.
Gebruikte bronnen
Bronnen voor cijfers en feitelijke uitgangspunten. Laatst gecontroleerd op 10 augustus 2026.
- ZiekteverzuimCBS, Q4 2025
- Ziekteverzuim in eerste kwartaal 2026CBS, 4 juni 2026
- Reden van ziekteverzuim in AZW-branches, 2025CBS en TNO, 28 mei 2026