Wtta in de zorg: een toegelaten uitlener vervangt de vergewisplicht niet

Feit: de Wtta kent drie verschillende mijlpalen

De officiële uitvoeringsinformatie noemt 1 januari 2027 als datum waarop de Wtta in werking treedt en het overgangsjaar begint. Uitleners kunnen zich eind 2026 voor de overgangsregeling melden en in mei en juni 2027 een toelating aanvragen. Het openbare register is naar verwachting vanaf 1 juli 2027 beschikbaar.

Vanaf 1 januari 2028 mag een inlener alleen werken met een uitlener die is toegelaten, een ontheffing heeft of onder de overgangsregeling valt. Dan start ook de handhaving door de Nederlandse Arbeidsinspectie. Zet deze momenten niet als één datum in een projectplan: contractinventarisatie, leveranciersgesprek, registercontrole en blokkering van inzet hebben ieder een eigen voorbereidingstijd.

Norm: ook de inlener moet controleren en kan worden beboet

Toelating Uitleenmarkt vermeldt dat inleners vanaf 2028 alleen met toegelaten uitleners mogen samenwerken en regelmatig moeten controleren of de status nog geldig is. Die verplichting geldt ook bij doorlening. Een zorgorganisatie die personeel via een hoofdaannemer, broker of tussenpartij ontvangt, kan dus niet volstaan met de eerste contractschakel.

De inlener is daarnaast verantwoordelijk voor het aanleveren van de arbeidsvoorwaarden aan de uitlener. Dat vraagt een andere gegevensstroom dan de zorginhoudelijke kwalificatiecontrole. Leg vast wie de toepasselijke arbeidsvoorwaarden verstrekt, wie het register controleert en wie inzet blokkeert wanneer de status ontbreekt of wijzigt.

Definitie: de feitelijke constructie bepaalt of de Wtta-route geldt

De Wtta richt zich op bedrijven die werknemers ter beschikking stellen aan een andere organisatie. Niet iedere externe professional, leverancier of bemiddelingsconstructie valt automatisch in dezelfde categorie; ook kan een ontheffing of uitzondering gelden. Een vermelding buiten het register bewijst daarom niet zonder meer dat een partij verboden is, maar vraagt een gedocumenteerde classificatie.

Maak per leverancier zichtbaar wie formeel werkgever is, wie loon betaalt, onder wiens leiding en toezicht wordt gewerkt, of sprake is van doorlening en welke Wtta-status de leverancier claimt. Laat twijfel over de reikwijdte tijdig beoordelen. Gebruik de term zzp'er, detacheerder of platform niet als vervanging voor de feitelijke toets.

Zorgnorm: toelating zegt niets over de geschiktheid van de individuele zorgverlener

De IGJ meldde in juni 2025 dat zorgorganisaties bij externe inhuur identiteit, diploma en VOG onvoldoende controleerden. Bij tien onderzochte grote, veelal landelijke organisaties werd de vergewisplicht niet of nauwelijks uitgevoerd. De inspectie benadrukt dat een zorgorganisatie deze verantwoordelijkheid niet zonder controle of toezicht aan het uitzend- of bemiddelingsbureau mag overlaten.

Een Wtta-registercheck beoordeelt de marktstatus van de uitlener, niet of een specifieke persoon voor een concrete zorgtaak bevoegd en bekwaam is. Behoud daarom per ingezette zorgverlener de toepasselijke controles op identiteit, diploma, registratie, VOG, arbeidsverleden, bevoegdheid en lokale bekwaamheid. De exacte set hangt af van beroep, taak en zorgcontext.

Praktijkkeuze: bouw twee gekoppelde maar afzonderlijke dossiers

Het leveranciersdossier bevat de juridische entiteit, contractketen, Wtta-classificatie, registerstatus, controledatum en bewijs van toelating, ontheffing of overgangsregeling. Het inzetdossier bevat alleen de noodzakelijke gegevens over de individuele zorgverlener en de lokale inzetbeslissing. Zo blijft zichtbaar welke controle op de onderneming ziet en welke op de persoon.

Koppel beide dossiers met een stabiele leveranciers- en persoonsidentificatie, maar maak geen ongerichte kopie van volledige personeelsdossiers. Inkoop bewaakt de contractketen; HR of flexbureau bewaakt identiteit en kwalificaties; de zorginhoudelijk verantwoordelijke bepaalt taak en bekwaamheid. Eén eigenaar bewaakt de stopregel wanneer een van beide lijnen niet compleet is.

• leverancier: KvK-gegevens, contractrol, doorlening en Wtta-classificatie;
• marktstatus: toelating, ontheffing of overgangsregeling plus controledatum;
• persoon: identiteit, diploma, registratie, VOG en relevante arbeidsverledencontrole;
• inzet: functie, afdeling, taakgrens, lokale bekwaamheid en supervisor waar nodig;
• stopregel: geen start of vervolg wanneer een verplichte controle ontbreekt of ongeldig wordt.

Praktijkkeuze: controleer niet alleen bij de aanbesteding

Een toelating kan worden geschorst of ingetrokken en een keten kan tijdens de contractduur veranderen. Plan daarom een controle vóór contractering, vóór de eerste inzet, periodiek tijdens de looptijd en bij wijziging van handelsnaam, juridische entiteit, broker of onderaannemer. Bewaar datum, uitkomst en bron van de controle.

Werk vooraf uit wat er gebeurt als de marktstatus wegvalt terwijl diensten zijn gepland. Een veilige stoproute bevat alternatieve bezetting, besluitbevoegdheid, communicatie met de uitlener en controle van reeds ingezette personen. Laat continuïteitsdruk niet leiden tot een ongedocumenteerde uitzondering op de wettelijke of zorginhoudelijke controle.

Duiding: begin in 2026 met inventariseren, niet met een generieke leveranciersverklaring

De officiële planning geeft zorgorganisaties tijd om de contractketen vóór 2028 op orde te brengen. Gebruik die tijd voor een inventarisatie van uitleners, doorleners en bemiddelaars, niet voor één standaardverklaring waarin iedere leverancier zichzelf geschikt noemt. Een zelfverklaring kan informatie opleveren, maar vervangt later de openbare registercontrole niet.

De grootste winst zit in een gezamenlijk proces: inkoop weet van welke rechtspersoon wordt afgenomen, HR weet wie feitelijk wordt ingezet en de zorgverantwoordelijke weet welke taak mag worden uitgevoerd. Pas wanneer die drie gegevens bij elkaar komen, kan de organisatie aantonen dat zowel de uitleenmarktregel als de zorgspecifieke verantwoordelijkheid is uitgevoerd.